Lijnzaad (Linum usitatissimum)
Lijnzaad is het zaad van vlas. Het wordt gebruikt als grondstof voor lijnzaadolie, dat met behulp van een oliemolen uit het zaad wordt geperst. Het restproduct van dit proces noemt men lijnkoek. Lijnkoeken worden gebruikt als veevoer.
Bevat van nature onder andere:
– Slijmstoffen
– Olie (90-95% onverzadigde vetzuren, omega-3-vetzuren 36-57%, omega-6-vetzuren 10-25%)
– Vezels (ongeveer 7%)
– Fytosterolen
– Eiwit (20-25%)
– Cyanogeenglycosiden
– Enzymen
– Vitamine A, B1, B2, B3, B5, C,E, carotenoïden, choline.
– Mineralen en spoorelementen; clacium, fosfor, ijzer, magnesium, arsenicum, barium, chloor, chromm, cobalt, lood, lithium, mangaan, molybdeen, nikkel, silicium, zilver, natrium, strontium, zwavel, titanium, vanadium, zink.
– Fenolzuren.
LIjnzaad wel of niet eerst koken voordat het aan paarden wordt gegeven?
De meningen hierover zijn verdeeld. Lijnzaad bevat cyanogene glycosiden (linamarine) die, wanneer ze in contact komen met bepaalde enzymen die eveneens in het zaadje zitten, blauwzuurgas vormen. Bij opname blokkeert blauwzuur de stofwisseling van het paard. Bij het gebruik van hele zaadjes wordt vaak aangeraden het lijnzaad minimaal een uur in ruim water (ca. 1 deel lijnzaad op 4 delen water) te koken, om het blauwzuur te laten vervliegen. Er zijn ook mensen die zeggen dat koken onnodig is (bij gebruik van kleine hoeveelheden), omdat de enzymen door de lage zuurgraad in de maag al worden afgebroken en daardoor sowieso niet meer kunnen reageren met de cyanogene bestanddelen om blauwzuur te vormen. Maar dit is slechts een theorie, geen bewezen feit. Er is ook een verschil in mening over hoe lang de lijnzaad moet koken, van even de kook er over, tot minimaal een uur koken.
Weide gras bevat veel omega 3, waardoor veel weide paarden sneller door hun vacht komen als paarden die veel op stal moeten staan. Helaas zijn onze weides in de winter en het vroege voorjaar nog zo nat, dat de paarden er minder tot niet op komen. Daar door missen ze deze natuurlijke boost van omega 3 vetzuren.
Lijnzaad kan beter vermeden worden bij fokmerries. Dit daar het oestrogenen bevat die een negatief effect kunnen hebben op de cyclus van de merrie.
De ideale verhouding omega 3 en 6 vetzuren voor paarden is twee delen omega 3 op één deel omega 6 (2:1). De verhouding in Lijnzaad is 4:1. Dat betekent dat lijnzaadolie relatief veel omega 3 bevat.
Uit onderzoek blijkt dat een paard van 500 kg tot 0.5 kg droog rauw lijnzaad veilig kan verteren. koken is niet perse nodig.
Wel is het zeer aan te raden droog lijnzaad van te voren even te breken in bijv. een koffie maler, zodat het moeilijk verteerbare schilletje vast gebroken is. anders gaat een groot deel van de positieve eigenschappen deels verloren in onverteerde zaden. (gebroken lijnzaad heeft de neiging snel ranzig te worden, dus maal niet te veel van te voren)
Lijnzaad mag dus zowel droog als gekookt gegeven worden. Het mag echter niet geweekt worden, daar juist dan de blauwzuren vrij komen.
Gekookt geeft het een heerlijke warme slobber gemengd met bijvoorbeeld alpen gruen mash.
Bent u op zoek naar een middel om zand in de darmen af te voeren, is vlo zaad de beste optie, daar dit een sterker slijm produceert.
Echter als uw paard vlozaad niet wil eten is lijnzaad een goede 2e keus.
Lijnzaad kan o.a. aan de volgende dieren gegeven worden:
knagers, konijnen, cavia’s, kippen, kanaries, wildzang, Amerikaanse sijzen, putters, grote parkieten, grasparkieten, papegaaien, paarden en honden.
Aanbevolen hoeveelheid per dag:.
Voor een paard: over de hoeveelheid lijnzaad (rauw of gekookt, heel of gemalen) zijn er eveneens verschillende meningen. Het algemene advies is 100-200 gram gekookt per dag voor een volwassen paard. Ongekookt 25-60 gram.
Voor een middelgrote hond (rond de 20 kilo): 1-4 gram. De lijnzaad heel of gebroken (in een koffiemolen) minimaal een uur laten weken en dat met vocht en al, bij het voer doen.
Voor een kat: 0,5-1 gram. De lijnzaad heel of gebroken (in een koffiemolen) minimaal een uur laten weken en dat met vocht en al, bij het voer doen.
Voor vogels: tot 5% (van het totale voer) mengen door het vogelvoer.
Een konijn/cavia/knaagdier mag 1/4 eetlepel per kilo lichaamsgewicht aan zaden/pitten eten per dag.
Voor gebruik voor particles:
Lijnzaad hoeft niet geweekt te worden, alleen 10 minuten koken. De lijnzaad wordt een slijmerige brij, waardoor alle mengesels goed bij elkaar worden gehouden.
Aanbevolen hoeveelheid
|
Dagelijkse Hoeveelheid Paard (600kg) in gram
|
100-200
|
|
Dagelijkse Hoeveelheid hond (middelgroot) in gram
|
1-4
|
|
Dagelijkse Hoeveelheid vogels in gram per kilo voer
|
5%
|
|
Konijnen |
Een klein beetje over het eten heen doen. Een konijn mag ongeveer 1/2 eetlepel aan kruiden, per kilo lichaamsgewicht per dag eten. Kan ook goed door het hooi heen gemengd worden, zodat het hooi net wat interessanter wordt. |
|
Kippen |
Door het voer heen mengen, kan eventueel met een plantenspuit een klein beetje nat gemaakt worden. De mix wordt snel zacht. |
Bewaaradvies
Om de produkten ook na de koop lang te kunnen gebruiken, is het van belang om de produkten droog, koel (onder 25C) en in een afgesloten (plastic) emmer/bak te bewaren. Ook is het van belang om de produkten in het donker te bewaren, om afbraak van belangrijke voedingsstoffen onder invloed van het licht te voorkomen.
bron de baroen www.baroen.nl





